Omgaan met faalangst

Faalangst is de angst om te mislukken.
Deze angst werkt in op onze prestaties (en op de contacten met anderen).
Angst kan in bepaalde gevallen een gezonde reactie zijn, maar bij faalangst staan de negatieve gevolgen centraal.
Bij sommigen wordt dit zelfs een allesoverheersende paniek, waarover men geen controle heeft en die examen omvormt tot echte nachtmerries.

Faalangst nader bekeken

(Faal)angst oefent een invloed uit op:

• Het denken:
  De angst vervormt de manier waarop we informatie waarnemen en interpreteren. Zo worden gevaren en de gevolgen ervan uitvergroot. De faalangstige student denkt veel negatiever over zichzelf en de eigen prestaties.
• Het voelen:
  Gevoelsmatig kunnen volgende symptomen onderkend worden: angst, spanning, onzekerheid,…Dit gaat vaak gepaard met lichamelijke reacties zoals: hartkloppingen, niet kunnen eten, niet kunnen slapen, hoofdpijn, maagpijn, je niet kunnen concentreren, zweten, oververmoeidheid,…
• Het gedrag:
  Faalangstige mensen stellen zichzelf vaak extreem lage of extreem hoge doelen. Ofwel zet je je 100% in ofwel 0% en doe je niets.
  Dit uit zich in twee soorten gedrag bij mensen met faalangst:
• De actieve faalangst / de passieve faalangst



- De actieve faalangst:

Actieve faalangst uit zich onder meer in perfectionistische voorbereidingen om op deze manier de kans op falen te verkleinen.
Je zal dan ook geen enkele detail overslaan. Je studeert vele uren per dag en je gunt jezelf nauwelijks een pauze.
Wanneer je actief faalangstig bent, probeer je de angst te verminderen door de leerstof ‘perfect’ te kennen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat je soms heel goede resultaten behaalt. Hierdoor komt het dat deze strategie door anderen soms niet in vraag wordt gesteld.
De punten zijn immers goed, dus zullen er geen problemen zijn.
Je ervaart echter wel steeds opnieuw extreme stress tijdens de examenperiode en bovendien is de kans groot dat je je voor de examens zo uitput, dat je oververmoeid geraakt nog voor de examens van start gaan.
Dit verhoogt de kans op paniekaanvallen en black-outs.


- De passieve faalangst:

Passief faalangstigen vermijden het falen door weg te lopen van de inspanning en van allerlei prestatie-activiteiten.
Je hebt steeds ‘net iets beters te doen’. Dit is heel duidelijk op te merken in uitstelgedrag.
Voor buitenstaanders is het vaak moeilijk om passief vermijden op te merken als het gebeurt door weg te dromen, door moeilijk stukken over te slaan of algemeen oppervlakkig of slordig te studeren.
Als passief faalangstige probeer je moeilijke taken vaak te ontlopen als er nog tijd is.
Vlak voor de prestatie geraak je gemakkelijk in paniek en geef je gemakkelijker op.


Hoe omgaan met faalangst?

Het is van belang om opnieuw controle en invloed te krijgen op je denken, voelen en gedrag. Het is niet zo dat faalangst vanzelf overgaat.
Hierbij wat tips:

• Zoek een manier waarop je lichamelijk kan ontspannen. Bijvoorbeeld: relaxatie, ademhaling vertragen,… Start op tijd met het oefenen of aanleren van deze technieken zodat je ze onder de knie hebt wanneer de spanning hoog wordt. Je kan ook ontspanning vinden in inspanning (fietsen, joggen, sporten,…) of een warm bad of muziek beluisteren,…
• Stel realistische, haalbare en concrete doelenstellingen waarbij je gericht bent op je eigen gedrag (en niet onmiddellijk op het resultaat)
• Zorg voor een goede planning met een goed evenwicht tussen rust, studie en lichamelijke gezondheid
• Stel tussendoelen, werk met kleine stapjes. Op die manier merk je je vooruitgang.
• Stel je gedachten in vraag en spoor irrationele redeneringen op: ‘is dit wel zo?’. Een voorbeeld van zo’n gedachte is ‘Het gaat me niet lukken, ik ken er niets van’. Helemaal niets kennen, is zeker overdreven. Misschien kan je deze gedachte ombuiten tot een meer rationele gedachte: ‘Tot hoofdstuk 4 ken ik het in grote lijnen, daarna gaat het moeilijker’.
• Probeer het succes indachtig te zijn, wees niet zo pessimistisch over je eigen mogelijkheden. 
• Fouten maken kan en mag. Het hoort eigenlijk gewoon bij een uitdagend leven. Iedereen heeft eens een mislukking, dus jij ook, dat wil echter nog niet zeggen dat je een mislukkeling bent !
• Moedig jezelf aan en beloon jezelf ! Wees niet zo kritisch tegenover jezelf en leg de lat iets minder hoog. Zo kan je gevoelens van succes ervaren en verminder je de druk (en tevens de stress). Hierdoor zal je positiever staan tegenover de dingen.

Faalangst kan aangepakt worden met een vermindering van faalangst tot gevolg.
Bovenstaande tips kennen is één zaak, de tips toepassen is nog een andere zaak. Je verandert je gedachten, gevoelens en gedrag namelijk niet onmiddellijk en gemakkelijk. Belangrijk is om tijdig de tips te oefenen. Het heeft weinig zin om faalangst pas aan te pakken tijdens de examens.

Zo hoef je niet meer op die manier op het examen komen:



Of misschien kan je volgende tip eens uitproberen op het mondelinge examen??